Herold

Mellom klokka 08.00 og 09.00 onsdag morgon blei det sett ny rekord for straumforbruk i Noreg. Aldri før er det brukt meir straum i Noreg.

Mens kaffitraktarar, elbilladarar og industriomnar gjekk for fullt over heile landet, registrerte Statnett onsdag morgon eit forbruk på 25.309 megawattimar (MWh) i løpet av ein enkelt time.

– Det kalde vêret over store delar av Noreg medfører at vi no bruker meir straum på oppvarming og det er nok hovudforklaringa på den nye rekorden, seier Peer Olav Østli konserndirektør for systemdrift og marknad i Statnett.

Den nye rekorden slår den førre rekorden frå 2021 med 79 MWh, noko som svarer til det timelege forbruket til 3000–4000 gjennomsnittlege einebustader.

– Vi ser at forbruket vil auke

Det er ikkje berre vinterkulda som driv tala til vêrs.

Den nye rekorden kjem også som eit resultat av ein langvarig trend der Noreg byter ut fossil energi med elektrisitet.

– Vi ser at forbruket framover vil auke, derfor er det viktig at vi utnyttar det nettet vi har parallelt med at vi bygger nytt nett, seier Østli.

Straumproduksjonen i same time som rekorden blei sett, var 26.978 MWh. Altså noko høgare enn forbruket.

Prishopp i enkelttimar

Den høgaste straumprisen i dag er mellom klokka 17 og 18 i Sørvest-Noreg. Då vil straumprisen ligge på 1,78 kroner per kilowattime (kWh).

I Midt-Noreg blir den 1,12 kroner, i Nord-Noreg blir den 0,47 kroner, og i Vest-Noreg blir den 1,7 kroner.

Fleire faktorar av avgjerande for kva norske straumkundar må ut med.

1. Knappleik gir prishopp i enkelttimar

Straumprisen blir fastsett etter tilbod og etterspørsel. Når etterspørselen når 25.309 MWh, må dei dyraste kraftkjeldene (ofte gasskraft frå Europa eller eldre, mindre effektive verk) takast i bruk for å dekke behovet.

For dei som har spotprisavtale betyr dette at «morgonrushet» blir dyrare enn resten av døgnet.

2. Kapasitetsleddet i nettleiga

Forbruksrekordar handlar ikkje berre om mengda energi, men om effekt (kor mykje du bruker samtidig). Dei fleste nettleigemodellar i Noreg i dag har eit kapasitetsledd basert på månadstoppane «dine».

Dersom denne nasjonale rekorden blir spegla i din eigen heim – ved at du lada bilen samtidig som induksjonstoppen og varmekablane stod på – kan du risikere å hoppe opp eit hakk i «nettleige-trappa», noko som gir ein høgare fastpris på neste faktura.

3. Europeisk«prissmitte»

Noreg er normalt sjølvforsynt, men ved slike ekstreme forbrukstoppar må vi ofte importere kraft via mellomlandssambanda.

Om det på same tid er kaldt og lite vind i Tyskland og Storbritannia, så «importerer» vi prisnivåa deira.

4. «Noregspris» og støtteordningar

Før jul annonserte regjeringa at norske straumkundar har spart 1,6 milliardar kroner på Norgespris.

Summen tar utgangspunkt i kva den same straumen ville kosta på spotprismarknaden. I røynda ville «den vanlege straumstøtta» tatt brodden av dei verste pristoppane.

Basert på forventningar til kraftprisen og kor mange som vil velje ordninga, tar regjeringa høgde for å bruke 9,1 milliardar kroner på noregspris i løpet av 2026.

Summen er omdiskutert, og fleire ekspertar meiner at staten har «bomma grovt» i estimata sine.

Sjå fleire innvendingar mot Noregsprisen under.