Herold

I formannskapsmøtet 04.12. vart det orientert om planarbeid i kommunen. Der heiter det: Bremanger kommune startar planarbeid med kommunedelplan for naturmangfald* i samsvar med planstrategien og *Plan- og bygningsloven § 11-1.

«Det er ein kommunedelplan for naturmangfald som skal bidra til kunnskap og medvit om naturen og naturmangfaldet i kommunen. God kjennskap til naturverdiane er viktig m. a. som grunnlag for interesseavvegingar kommunen må gjere knytt til arealbruk. Planen skal også vise tiltak for å sikre at naturen blir forvalta på ein god måte og nyttast som kunnskapsgrunnlag for arealplanlegginga i kommunen»

I Holmanesesaka kom dette vedtaket like etter: *Områderegulering for Holmaneset planid. 202301, planalternativ 2B med tilhøyrande føresegner og oppdaterte plandokument, blir vedteken i medhald av plan- og bygningslova §12-12 *. Formannskapet 04.12 sendte Holmanessaka til kommunestyret, og 18.12 stemte 16 representantar for og 7 mot. Bremanger kommune sender dermed saka tilbake til Statsforvaltar på nytt.

Og så e det på ´an igjen!

*Om eg får taletid *i kommunestyre ein gong før neste val, vil eg ta utgangspunkt i saker som har skapt splid mellom folk og bygder i kommunen vår. Talen vil bli om lag slik:

«Ordførar. Kommunstyre. Etter at kommuneleiinga har endra litt på ordlyden i vedtaket som kom i retur frå statsforvaltaren, konkluderte fleirtalet i kommunestyret med at vi no kan sprenge bort Holmaneset utan å øydelegge området! Berre ved å endre ordbruken litt, unngår ein mest alle negative konsekvensar!

I desse svært urolege tidene* i verda no og i uoverskueleg framtid, vel de altså å prioritere ein ammoniakkfabrikk på Holmaneset! Midt i Nordgulen! Mest truleg fordi sjølvkjensla dykkar vert såra om de må vedgå at det å ikkje finne andre alternativ var ein stor tabbe! Det gjer så vondt inni, på ein måte! Nei til Eventyret FFI ser ikkje ut til å vere eit alternativ for dykk i det heile! Åtvaringar hjelper ikkje! Og då må de sjølvsagt herske vidare, bruke makta mot ein sjeldan biologi og det mest unike naturområdet av sitt slag i Vestland. Der de, med kunnskap og medvit, tolkar det slik at statsforvaltaren, med all sin kjærleik, ikkje* kom med motsegn, berre ba kommunen om å justere litt.

Og snart skal de mest truleg også opne opp for å øydelegge endå meir. Nokre fjell til rundt Gulenfjorden! Og denne gongen tek de fleire fjell i same slengen. Eit fjellområde, også med eit unikt særpreg, einaste i landet. Men sjølvsagt; desse inngrepa må planleggjast, eg skjønar det. De treng sjølvsagt ein plan for korleis de ved bruk av medvit og kunnskap om naturmangfald i dag, best kan fjerne all unik natur i indre. Ordførar, det tek til å minske på fjella og naturen i indre no etter kvart. Du ser det, sant ja?»

Eg erfarer at naturmangfald ser ut til å vere eit nyord i kommunen. På tampen av 2025 legg de altså fram ein plan for naturmangfald! Der heiter det at «Bremanger kommune startar planarbeid», vidare at "kommuneplanen for naturmangfald skal bidra til kunnskap og medvit om naturen og naturmangfaldet i kommunen..».

Eg trur kanskje at planen alt er der, men at medvit og kunnskap manglar! Ta det i alle fall med ro no i starten, ikkje skunda på for mykje. Lat det medvitet og den kunnskapen de har vist til no få råde ei stund til. Når Holmaneset er under asfalt og vindturbinane på Myklebustfjella er på plass, då først kan de starte opp med å få kunnskap og medvit om naturmangfaldet vi har att i kommunen vår. Men det gjeld nok berre for kommunen, ikkje for Svelgen og området rundt Gulenfjorden.

Og eg undrar meg på kvifor de vil ha ein plan om naturmangfald når kommunestyret eine året vedtek freding, vern, LNF- og ditt og datt- område for neste år å oppheve vedtaka de sjølve gjorde i fjor?»

*Så vil eg spørje *kommunedirektøren, utan sjølv å konkludere, om det er kostbart det papiret kommunedelplanen for naturmangfald vart skriven på?

Så vil eg lese opp bustadadressa til fleirtalet i kommunestyret og alle i administrasjonen for å peike på stoda i dag:

«Eg høyrer frå fleire hald at politikarane og kommuneleiinga vil ha all industri og alle større naturinngrep inn i «det svarte holet» i Nordgulen. Resten av kommunen skal nyttast til turistføremål og friluftsliv og for å skape bulyst og trivsel, vert det sagt. Og dette «holet», ordførar, vert i hovudsak styrt av eit fleirtal som står utanfor og kikar inn, men som svært gjerne vil vere med å styre og dele inntektene som kjem ut der ifrå. Og etter kvart som de treng meir og meir inntekter, har dette «svarte holet» blitt monaleg mykje større. Det er nemleg no i ferd med å sluke både Midtgulen og Sørgulen. Men alt dette treng de korkje avkrefte eller stadfeste. Eit fleirtal av dei om lag 1100 innbyggjarane inne i dette «holet» høyrer tydeleg kva de tenkjer og ser klart kva som skjer.

Og medan Holmaneset blir sprengt til h…. og miljøet rundt blir øydelagt, kan vi her inne i «det svarte holet» glede oss over at dei no endeleg kan legge til rette for eit godt og triveleg friluftsområde på Grotlesanden.»

Så vil eg referere frå det ordføraren sa i formannskapsmøtet 04.12:

«*Vi veit ikkje korleis det blir *økonomisk, difor må vi satse på ammoniakken, nett slik vi gjorde med vindmøllene. Det var også litt uvisst i starten, men det viste seg å vere bra, også økonomisk. Og det same vil nok også gjelde ammoniakk på Holmaneset, meinte ho. At det også vil bli lønsamt. Ein gong.»

Og her ville eg fort lagt til: «Men altså: berre dersom det er på Holmaneset! Ikkje andre stadar. Andre stadar er det nemleg slik som med vindmøllene på Bremangerlandet: store naturinngrep og sikkert ikkje økonomisk lønsamt heller. Og de hugsar nok den gongen ordføraren med fleire i kommunestyret jubla for at vindmøllene på Bremangerlandet vart stoppa. Men dette nemnde sjølvsagt ikkje ordføraren i formannskapsmøtet! Berre at vindmøller no etter kvart vart lønsamt. Og her i indre, i det «svarte holet», sprett vindturbinane opp som løvetann om våren. Merkeleg, ordførar, ikkje sant?»

Så vil eg lese høgt frå ein avisartikkel i Firdaposten 7. 12: «Nei til Holmaneset no betyr i realiteten nei til ny industri. Er det unike naturmangfaldet, energiforbruket og det enorme energitapet grundig vurdert i denne påstanden? Så vert det sagt vidare at Holmaneset er det einaste industriarealet i Svelgen. Kva er så grunnlaget for slike konklusjonar? Er desse to påstandane medviten kunnskap eller berre sur skremsel?

Eg ser korkje kunnskap eller medvit i desse to påstandane, berre synsing om at ammoniakkfabrikken skal vere på Holmaneset, nær Svelgen! Ikkje nær nokon i kommuneleiinga, ikkje nær fleirtalet av dei folkevalde og i alle fall ikkje nær «meg sjølv»! Sei det berre rett ut, du: Fabrikken SKAL vere inne i «holet» i Nordgulen! Hugsar de, forresten, i kva område ammoniakkfabrikken først skulle vere? Var ikkje det ein annan stad?»

Her vil nok ein eller annan prøve å avvise dette som feil, fordi det er tungt å slå fast at det var nettopp slik det var!

«Representanten ivra også etter å finne meir kunnskap. Det var for lite kunnskap då kampen om vindturbinar på Bremangerlandet herja som verst, har eg forstått. Då spør eg: Fann de meir kunnskap då de leita? Eller stoppa de i tide slik at de ikkje fann for mykje? Leitar de framleis, kanskje? Det kan vere skummelt å ha for mykje kunnskap. Då lyt de óg kjempe for store naturinngrep i dykkar eigen nærleik. Langt utanfor «det svarte holet»!

Tenk om de saman med FFI hadde jobba fram Ålfoten, Indrehus, Smørhamn eller kva som helst annan stad i kommunen, då hadde dei ikkje kome desse forferdelege klagene som øydelegg lokaldemokratiet. Då hadde FFI vore komne godt i gang med utbygginga og kanskje endåtil produsert ein liten skvett ammoniakk og kanskje endå til avvikla verksemda eller kanskje endåtil gått konkurs og kanskje endåtil hadde FFI hatt den solide kraftavtalen liggjande på bordet framfor seg der den eine kunne telje kilowatt og den andre kunne telje millionar. Nett slik Asbjørn Torvanger åtvara mot: Dersom vidaresal av kraft er mogeleg, vil FFI måtte vurdere om det blir meir lønsamt å selje krafta enn å produsere ammoniakk.»

Det blir ikkje slik, seier du sikkert. Vel, vi får vente å sjå!

Så vil eg remse opp alderen* *til 16 representantar i kommunestyret. Og vidare spurt kva dei trur borna og ungdomen som bur inne i «holet» meiner? «Er de no sikre på at desse unge vil ha denne fabrikken? Og vil de med denne fabrikken skape bulyst? Korleis vil de snakke til dei om lag 5 - 600 som gav klar melding om at dei slett ikkje ville ha den australske ammoniakkfabrikken i Nordgulen? Vise til valløfta?

Denne saka viser at *fabrikken på Holmaneset er eit tydeleg og farleg prov på kva «rett» vennskap kan føre til. Også i Noreg! Og så er det vel slik, når det gjeld Holmaneset, at mange slett ikkje har visst eller *veit kva dei snakkar om. Det er det kanskje berre fleirtalet i kommunestyret, administrasjonen, FFI og statsforvaltaren som veit. Og mon tru om dette venelaget med FFI, kommuneleiinga og denne statsforvaltaren veit endå meir enn oss andre?

*Ordførar. *Eg har teke utgangspunkt i det som har hendt i kommunen den siste tida. Og då er det greitt for ein aldrande mann å avslutte om lag slik:

På grunn av «det grøne skiftet» har kommunen dei siste åra endra seg kraftig. Eg kjenner ikkje att den gode trygge kommunen vår! Politikarane bryt totalt med partiprogramma og med valløfta sine og stemmer ut frå bustadadressa si, og tilliten til kommuneleiinga er for fleire vanskeleg å finne att. Gamal vennskap slitnar, og det kjem fram skjellsord ein før ikkje høyrde. Det er no blitt ein kamp om store naturinngrep, ein kamp mellom bygdene og ein kamp mellom innbyggjarane. Ein kamp mange ikkje har sett makan til.

Om kommuneleiinga og fleirtalet av dei folkevalde ein gong vil prøve å grave fram att den trivselen, tryggleiken, tilliten og det samhaldet som ein gong var i kommunen vår, må de grave djupt, for det er mykje grums å få bort. Og då treng kvar einskild av dykk ein stor og kraftig spade.»