Herold

Valet de no som politikarar skal ta vil bety mykje for Årdal si framtid. Ikkje berre påverkar det barnevernstenesta si organisering, borna, familiane og dei tilsette i Årdal, men vil kunne få langsiktige verknadar for bygda.

Det har vore mykje i media om Nav, lite om barnevern. I Nav har ein brukt over eit halvt år med innsiktsarbeid, der prosjektleiar var frikjøp 50 % til dette arbeidet. Det skal på nytt gjerast eit prinsippvedtak før endeleg avgjersle blir teken i denne saka. Dette innsiktsarbeidet er grundig, på det mandatet som var gjeve prosjektgruppa.

Innsiktsarbeidet i barnevern vart gjort på ein månad. Tilsette, Kommunaldirektørar, kommunalsjefar, HTV og HVO vart intervjua. Intervjua vart teken opp med lyd og transkribert med KI. Med denne metoden får ein lite variasjon i svar og nyansar forsvinn.

FO meiner dette innsiktsarbeidet inneheld alt for store manglar, til å fatte vedtak på grunnlag av arbeidet som er gjort. Mandatet og bestillinga frå KO er ikkje svart ut.

Andre ting som burde ha vore vesentleg i eit innsiktsarbeid som reiseavstandar i region Sogn, gevinst for brukargruppa, tilsette og samarbeidspartar. Det viktigaste i denne typen innsiktsarbeid er ei grundig risikovurdering, noko som ikkje er gjort. Alle punkta, som er nemnt over, er teke med i NAV sitt innsiktsarbeid.

Til dette innsiktsarbeidet er det ikkje kome noko tilbakemelding på frå politikarar og administrasjon. KS-konsulent som har utført innsiktsarbeidet, har vore innleigd av Sogndal kommune i snart eit år for å få ned sjukefråvær, turnover og jobba med kvaliteten i tenesta.

KS-konsulenten har delteke i både utval, formannskap og skal delta i kommunestyre i Årdal. Såleis får han meir taletid til politikarane, enn dei tilsette. Kva er agendaen bak dette?

Politikarane og administrasjon i dei ulike kommunane er samde i at detta er den beste løysinga for barnevernstenestene i Sogn. Kven lyttar til dei tilsette og kven tek omsyn til kva dei meiner er det beste for sine tenester og arbeidskvardag?

KS-konsulent har føreslege ei løysing som han sjølv seier ikkje er optimal. Med eit hovudkontor i Sogndal og eit delkontor i Lærdal.

Lærdal er føreslege for å imøtekoma dei tilsette på sør sida. Samstundes seier også KS konsulent at dei som jobbar med tiltak, skal dekke alle seks kommunar. Dette vil medføre mykje reising, noko som vil vere særs belastande, då tiltak hovudsakleg må arbeidast med på kveldstid.

I alle framleggingar vert det vist til at det er motstand hjå dei tilsette og HTV i Årdal kommune. Motstanden finst også hjå dei tilsette i Lærdal/Aurland, som har sagt at dei vil slutte dersom dei må pendle. Dei tilsette i Sogndal ytrar også motstand mot løysinga, dersom det inneber ei anna organisering, enn dei har i dag.

Det blir uttalt at dei fire vertskommune samarbeida som no ligg til behandling i alle kommunar er ei pakkeløysing der alle kommunane skal få noko. Slik det er blitt no er det eit politisk spel og ein hestehandel om NAV og barnevern, som er i kontakt med dei mest sårbare me har i samfunnet vårt.

Ei oppfordring til politikarane er å ha fokus på kva som er mest sentrale i denne avgjerda. Fokuset bør liggje på korleis barnevernstenesta fungerer i dag og kva tilbod borna faktisk har. Omsyn om eventuell framtidig tvangssamanslåing, må kome i andre rekke. Dersom omsynet til borna kjem først, tek ein stilling til slike prosessar når den tid kjem.

Korleis Årdal vel å vidareføre si barnevernsteneste handlar fyrst og fremst om borna, familiane og dei tverrfaglege teama, som arbeidar saman med dei. Slik tenesta fungerer i dag og har fungert over ganske mange år, er ganske sjeldan i nasjonal målestokk. Å ha tilsette som skapar kontinuitet over så lang tid er det få kommunar som kan vise til. Største faktoren i dette, er trivsel på arbeidsplassen, godt arbeidsmiljø, lågt sjukefråvær, lite turnover, ulik fagkompetanse og vidareutdanning.

Å rokke ved dette fører med seg ein stor risiko for borna og bør i alle største grad unngåast. For personar med fagkompetanse forstår ein kva konsekvensar dette vil få for borna.

Forstår politikarane kva ein risikerer ved å gå imot dei tilsette si oppmoding eller at dei tek inn over seg at denne type struktur skil seg ut. Ynskjer verkeleg å setje born si framtid og kvaliteten på tenesta på spel?

Kva tenkjer de om at stabiliteten kan forsvinne og at borna vert utsett for store endringar i oppfølginga som eigentleg ikkje er naudsynte?

I modellen føreslegen av KS konsulent står fosterborna, med langsiktige relasjonar til sakshandsamarane i Årdal, i ein særs sårbar situasjon. Forsking peikar veldig tydeleg på at born med langsiktige tiltak har behov for varige relasjonar og at medverknad jf. Lovkrav aukar, dersom dette vert realisert i praksis.

Fleire fosterforeldre har mellom anna sendt inn uttalar på eige initiativ til Årdal barnevern, då dei er uroa for byte av sakshandsamar både i overgangen til ny teneste, men og på sikt i høve hyppige byte. Korleis vert borna sitt beste vektlagt i denne vurderinga?

Risikoen denne samanslåinga medfører for borna er ikkje tilstrekkeleg opplyst i rapporten. Som til dømes at det ikkje vert teke omsyn til stabilitet i tenesta, lågt sjukefråvære, låg turnover, stabile relasjonar til borna, nærleik til andre instansar og lokal kunnskap. Konsekvensane vil bli at dei som allereie har nok å streve med, får ekstra belastningar, som kunne vore unngått.

Årdal kommune vel å flytte 5 stillingar med krav om høgskulekompetanse ut av bygda. Konsekvensen av dette er at det vert mangel på stillingar med krav om høgskule kompetanse i Årdal, noko som igjen vil føre til at kommunen ikkje vert attraktiv å flytte til.

Dette er med på å byggje ned bygda vår og styrke Sogndal, som det største aktøren i regionen. Dersom Årdal vil halde fram med å vere ein stad der folk ynskjer å busette seg, lyt me halde på dei arbeidsplassane me har. Det vil vere lite allsidig for familiar som vurderer å flytte hit, dersom ein hovudsakleg berre kan tilby arbeid i industrien og elles har eit særs avgrensa tilbod til personar med annan utdanning.

Dette ansvaret ligg no på dykk politikarar. Ansvaret for borna si framtid og fungering vidare i livet ligg på dykk. Me varslar at risikoen er for høg.