Herold

Trass i ei sjudobling i pris på seks år, er ikkje EU-kravet om 40 plastposar i året per nordmann nådd.

NETTAVISEN: Ein gjennomsnittleg norsk familie på fem bruker no dobbelt så mykje pengar på plastposar som i 2016.

– Det er å kaste pengar ut av vindauget, seier forbrukarøkonom Thea Olsen i Handelsbanken til Nettavisen.

Nye tal frå Handelens Miljøfond viser at nordmenn i 2025 brukte i snitt 57 plastposar per person. For ein familie på fem blir det 285 posar i året.

Med dagens pris på 6,75 kroner per pose blir rekninga 1923 kroner. I tillegg kjem alle pengane nordmenn bruker på gjenbruksposar og liknande produkt.

EU krev at norske innbyggjarar ikkje skal bruke meir enn 40 plastposar i året. For å få til det har norske butikkar, inkludert daglegvarekjedene, auka prisen på plastposar kraftig. I 2020 kosta ein plastpose éi krone, mot 6,75 kroner i dag. Den siste aukinga, på 1,25 kroner, kom i april i fjor.

– Dette er jo eit veldig godt døme på at små beløp kan vekse seg store. Og ein kostnad i matbutikken som vi eigentleg kunne vore forutan, seier Olsen.

Dobbelt så dyrt for storfamiliar

Tala er gjennomsnittstal, og familiar som bruker fleire posar enn snittet, får naturleg nok ei endå høgare rekning.

– Dette svir definitivt mest for større familiar. Viss dei skal storhandle, så er ein jo avhengig av nok posar. Du klarer deg liksom ikkje med eitt handlenett, seier Olsen.

For ti år sidan brukte nordmenn i snitt 170 posar per person, men då kosta ein pose berre éi krone. Ein familie på fem betalte då i snitt 850 kroner i året for plastposar (170 posar × 5 personar × 1 krone). I dag er snittet for fem personar 1923 kroner.

– Det har meir enn dobla seg på ti år, samtidig som vi bruker mykje færre posar, seier Olsen.

Smartembed for https://datawrapper.dwcdn.net/rsxQt/2/

Handlenett hjelper – når ein hugsar dei

Løysinga finst: Handlenett kostar 15–20 kroner stykket. Ein familie på fem som storhandlar éin gong i veka, treng fem til seks handlenett, til ein samla kostnad på 80–90 kroner.

Men tal frå Handelens Miljøfond viser at nordmenn i snitt har sju til ti handlenett liggjande heime – og kjøper likevel plastposar.

– Ein del forbrukarar synest det er vanskeleg å hugse handlenettet kvar gong dei skal i butikken, skriv dagleg leiar Cecilie Lind i Handelens Miljøfond til Nettavisen.

Kravet i EU sitt plastposedirektiv var forresten at forbruket skulle ned til 40 plastposar per person innan utgangen av 2025. Norge nådde dermed ikkje målet, trass i dei kraftige prisaukingane. Sjølv om det enno ikkje er varsla nok ei auking i 2026, slik vi har fått kvart år sidan 2020, opnar Lind for at det kan skje.

– Så med tanke på EU-kravet ligg vi dessverre framleis litt bak, og viss utviklinga ikkje går raskt nok, må vi vurdere ulike verkemiddel, inkludert kontingenten på plastposar til Handelens Miljøfond, skriv ho.

Olsen meiner saka treff mange norske familiar.

– Det handlar jo utelukkande om at vi må endre vanane våre og hugse å ta med handlenetta. Eg forstår òg at det er enklare sagt enn gjort, seier ho.

Smartembed for https://www.nettavisen.no/api/graff/v1/component/enkel-poll?id=93475