Herold

Her ligg mi bekymring, ikkje for brislingen i Hardangerfjorden, men for at miljøtilstanden i fjorden vår er dårleg, og at oksygennivået i fjorden er lågt og fallande.

Sven-Helge Pedersen hadde nyleg eit lesarinnlegg i HF der han stilte spørsmål kring forvaltinga av brislingstamma i Hardangerfjorden, og der han tok opp att eit forslag frå Hardanger Villfisklag om forbod mot brislingfiske i Hardanger i 10 år.

Kvifor godtar vi denne forvaltinga av brisling i Hardangerfjorden?

Er det så enkelt?

Dei siste åra har det vore fiska lite brisling i Hardangerfjorden. Åra 2010 og 2011 var etter måten to gode brislingår. Brislingen vart funnen mellom Vikingnes og Tysnes i august/september. Deretter har det vore svært magre år – med fangstar frå null til nokre få tonn.

Likevel: Kvart år i august/september er det tokt i regi av Havforskinga. I Hardangerfjorden finn dei litt meir eller litt mindre brisling enn året før. Kvoterådet vert oftast 240 tonn.

Berre eitt år hugsar eg at denne kvoten vart fiska. I Osafjorden. Fisket vart stoppa då kvoten var nådd, men opna på ny, fordi det var godt med brisling att i fjorden. Men då hadde brislingen blanda seg med årsyngelen, så fisket vart stoppa att, og fiskebruka gjekk resultatlause heim att.

I 2025 fann Havforskinga greitt med brisling i Eidfjorden. Mest alle bruka frå Vestlandet gjekk inn Hardangerfjorden, dvs. 8–10 små brislingbruk. Ikkje ein einaste brisling vart fangsta fyrste natta; brisling var det i kvart einaste ljos, men han var for liten (minstemål 10 cm) – ueigna vare. Nokre veker etterpå gjekk to bruk inn til Eidfjord, og der fekk dei seg nokre tonn.

Korleis kan det ha seg at Havforskinga i august/september finn eit brukbart grunnlag for årets brislingfiske, men når fisket tek til i september/oktober, finn fiskarane for liten brisling?

Brislingen har kort levetid, til vanleg eitt til to år. Han gyt i mai, stundom i juni.

Min teori er at «foreldregenerasjonen» vandrar ut fjorden i september. Når fisket tek til i september/oktober er det berre årsyngel, klekt i mai (foreldregenerasjonen neste mai) i fjorden. Dette samsvarar også med årlege observasjonar av større brisling i Kvinnheradsfjordane i september. Også der er den borte når fisket tek til.

Før tok fisket til frå mai til august, når foreldregenerasjonen var «tilgjengeleg». For 50 år sidan kunne me i brislingåra ha besøk av 80–100 bruk. Ein haustkveld i 1969 lyste 45 bruk etter brisling i Vikebygdbassenget.

Om ein får tak i brislingen – etter han har gytt den eine gongen i livet sitt, er vel fisket berekraftig?

I Oslofjorden vert det fiska mest brisling i Noreg – ansjosbrisling. Der har bestanden auka dei siste åra. Forskarane har funne ut at der er 3000 tonn brisling og sild i fjorden, noko som skulle utgjera eit godt matgrunnlag for annan villfisk. Men i Oslofjorden er det lite annan fisk, og difor er det fiskeforbod fleire stader, miljøtilstanden er dårleg.

Her ligg mi bekymring, ikkje for brislingen i Hardangerfjorden, men for at miljøtilstanden i fjorden vår er dårleg, og at oksygennivået i fjorden er lågt og fallande. Der har me ei oppgåve å gå saman om.