Herold

Dei siste åra har nynorskveka 6.-12. mai vore feira på ulike måtar over heile landet. Poenget er at vi i denne veka kan vise positive og morosame område der nynorsken kan gjera seg gjeldande. Eit av eksempla i år er at Bane Nor har gitt nynorsk tekst på digitale flater på stasjonar rundt om i landet. Nynorskveka endar opp i dagen 12. mai, som er dagen i 1885 da Stortinget vedtok at nynorsk skal vera likestilt med bokmål. For å nå dette målet, er det ennå ein veg å gå.

Noko vi denne veka kan glede oss over, er at nynorskinnslaget i mange aviser har auka dei siste åra. Såleis er det slutt på at Aftenposten omset innsende artiklar frå nynorsk til bokmål. I VG og andre riksaviser er det også mindre restriksjonar på at journalistar skriv sine artiklar på nynorsk.

Gudbrandsdalen er på mange måtar ein nynorskdal. I 7-8 av 12 kommunar er nynorsk vald som skulemål. I 4 kommunar er nynorsk også vald som administrasjonsmål, mens dei andre er «språknøytrale». I svært mange av kyrkjene er nynorsk vald som kyrkjemål. Og ein stor del av forfattarane frå Gudbrandsdalen, både tidlegare og nålevande skriv på nynorsk. Årbok for Gudbrandsdalen, som snart kjem ut med årgang 100, kjem i all hovudsak ut på nynorsk. Det same gjer fleire andre årbøker i dalen. Også nokre bedrifter, særleg innan matproduksjon nyttar nynorsk.

Men fleire av lokalavisene i dalen viser dessverre ikkje den same gode nynorskbruken. Dette er uheldig, for det er med på å gi lite støtte i avisene for den lokale språkskikken i store delar av dalen.

For å diskutere språket i lokalavisene i dalen, arrangerte Fron mållag eit møte i 2022 der redaktørane i GD, Dølen og Fjuken deltok. Vi fekk ein god diskusjon om korleis nynorskinnslaget i GD og Dølen kunne styrkast. Seinare har vi sett at talet på nynorskartiklar i GD også har auka markant. Og i fjor haust vart dette lønna med at redaktør Tom Martin Hartviksen i GD fekk Mediemållaget sin nynorske redaktørpris for 2025. Fron mållag følgde opp dette på eit nytt møte i april 2026 der vi også nå inviterte redaktørane i Gd og Dølen. Dessverre måtte redaktør Hartviksen i siste liten melde avbod til dette møtet. I staden sende han oss slik helsing:

«Møtet jeg var på hos mållaget sist gjorde meg mer bevisst på nynorskbruken i GD. Siden den gangen har vi ansatt to faste journalister som skriver nynorsk, i tillegg til at vi har hatt en praktikant her fra Nynorsk pressekontor. Vi har også lagt språkregler som tydelig forteller at det er valgfritt hvilket skriftspråk du som journalist i GD benytter.»

Denne positive endringa i GD viser at det nyttar å ta opp dette temaet til diskusjon med avisene. Likevel bør det framleis vera godt rom for at GD aukar nynorskdelen vesentleg meir. Vi må berre seia lykke til i dette arbeidet!

GD sin snuoperasjon og avisa si tydeleg meir positive haldning til nynorsk, er ei gladmelding til alle oss som er opptekne av meir nynorsk og meir språkmangfald i region- og lokalavisene. Denne gladmeldinga kan vi gjerne spreie nå i desse dagane i mai, midt i nynorskveka.