Herold

LESARINNLEGG: SV si hovudparole på 1. mai i år er «Folkemakt mot pengemakt».

Ei forsliten frase kan ein kanskje tenkje, men den har aldri vore meir aktuell. Aldri har det vore fleire superrike i Noreg, og aldri har det vore so mange som slit med å få endane til å møtast. Høgresida prøver å halde narrativet oppe om at formuesskatten er det viktigaste å fjerne.

Noreg er allereie i dag eit skatteparadis for dei rikaste. Sjølv om formuesskatten er på 35 milliardar kroner, er skatt på heilt vanleg inntekt, trygd og pensjon mykje høgare. Statistikarane i SSB og andre lurer oss til å tru at prisane i gjennomsnitt ikkje aukar, då kinesiske elbilar vert billigare medan maten i handlekorga vert dyrare. Kven som tener på kva er innlysande.

Noregs Bank vert òg framstilt som eit objektivt og uangripeleg organ utan politiske bindingar. Ikkje noko kunne vore meir feil. Med å setje inflasjonsmålet på 2 % må renta eller arbeidsløysa opp. I ei tid med høg sysselsetjing er svaret gjeve. Men det er ikkje «nøytralt» eller apolitisk noko av delane.

Formuesskatten utgjer om lag 11 milliardar kroner til norske kommunar. Den finansierer del av vår velferd, skule, barnevern og eldreomsorg kvar dag. Å redusere kommunane sine inntekter med 11 milliardar kroner vil vere ei økonomisk katastrofe.

Velferdsstaten er eit solidaritetsprosjekt finansiert av skatt. Denne omfordelinga er sjølve grunnlaget for det samfunnet Norge er og har vore dei siste 60 åra. No slår denne solidariteten sprekker. Dei som har mykje vil bidra mindre og dei som har lite får ikkje den hjelpa dei treng. Når NAV bruker 20 veker på å betale ut sjukepengar, men skatteetaten brukar tre veker på å godkjenne likninga di er det vakse fram systematiske feil i fellesskapet. Dette er politikk.

Når nokon kan eige 10 000 bustader er heimen til folk slutta å vere «heim», men eit spekulasjonsobjekt. Det er politikk.

Når matvareprisane stig og bøndene stadig får mindre. Det er politikk.

Når renta på bustadlånet ditt stig og DNB tener 1 milliard kroner i veka, er det òg politikk.

Når straumprisen varierer med 5 kroner for kvar kWh alt etter kvar ein bur i landet, er det politikk.

Når offentlege selskap opptrer som private, er det politikk. Hugs at Eviny berre er ein kommune i forkledning.

Derfor seier vi «Folkemakt mot pengemakt». For lenge har dei med kapital fått bestemme i kva retning fellesskapet vårt skal gå, kven som skal betale og kven som skal få.

God 1. mai

Kjartan Haugsnes, leiar i Vaksdal SV