Herold

Rådmannen meiner nei, og dagens hovudverneombod deler vurderinga. Det er deira ståstad.

Samstundes står våre eigne erfaringar fast: det vi opplevde, dokumenterte og varsla om, let seg ikkje viske bort. Når rådmannen viser til at rapporten frå perioden var «ekstern» og gjort av KS, er det etter vårt syn nødvendig å seie at ho verka lite eigna til å avdekkje dei problema vi stod i. Ho framstod meir som ei avgrensa kartlegging enn ei undersøking som kunne gi eit klart bilete av situasjonen.

Open organisasjon – ikkje fryktkultur

Vi hadde jamn kontakt med verneombod og tillitsvalde i fleire einingar. Over tid såg vi eit mønster som gjekk att, tilsette som vegra seg for å seie frå, som frykta reaksjonar, og som valde å teie fordi dei hadde sett kva som skjedde med dei som tok ordet. Dette framstod ikkje som enkeltståande episodar, men som ei utvikling som påverka arbeidsmiljøet og gjorde at folk kjende uro for korleis innspel ville bli tekne imot.

I arbeidet med KS‑rapporten la vi fram fleire døme som synte det vi hadde observert over tid. Likevel konkluderte KS med at dei korkje kunne stadfeste eller avvise om det fanst ein kultur som hemja open tale.

Ein slik konklusjon seier lite om situasjonen vi stod i. Ho seier først og fremst at rapporten ikkje fanga opp dei forholda som prega arbeidsmiljøet då. Difor kan ho heller ikkje brukast som grunnlag for å avvise dei erfaringane vi og andre gjorde i denne perioden.

Eitt døme viser kor alvorleg situasjonen var. HVO gjorde arbeidet sitt og bad om å få ei sak vurdert på nytt. I eit møte med leiinga fekk han ei åtvaring som vi oppfatta som direkte press. Asbjørn Nyberg skulle gå av med pensjon same året, men for vara‑HVO, som skulle halde fram i jobben, var signaleffekten endå sterkare. Dette peikar ikkje mot ein trygg organisasjon. Det synte kor lett press kunne påverke korleis folk opptrer, og kor avgrensa rom dei kjende at dei hadde til å gjere jobben sin.

Dagens HVO vurderer situasjonen annleis. Men det endrar ikkje det vi stod i, det vi såg og det vi dokumenterte. Erfaringane frå denne perioden er ein del av historia til Voss herad, og dei fortener å stå fram slik dei var.

Skal ein lære av ei vanskeleg tid, må ho ikkje tonast ned eller skrivast om, men forståast i lys av dei erfaringane som faktisk vart gjorde. Berre då kan ein byggje eit arbeidsmiljø der folk kjenner tryggleik til å seie frå, og der open tale blir møtt med respekt, ikkje uro.

Open organisasjon – ikkje fryktkultur Kunne saken mellom helsefagarbeider Gebre og Voss Herad vært unngått?