Herold

Janusz Jan Szpila frå FpU stiller spørsmål om kvifor vi har sidemålsundervisning på skulen. I motsetnad til han meiner vi at undervisninga er viktig å halde på, og vi vil gjerne forklare kvifor.

Szpila tar opp spørsmålet om kva vi får bruk for etter at vi er ferdige på skulen. Her vil vi ta opp at det er 600.000 nordmenn som bruker nynorsk som førstespråk, og at rundt 25 prosent av kommunane i Noreg er nynorskkommunar. Viss du seinare i livet finn ut at du skal bu i ein av desse kommunane, får du reell moglegheit til å busette deg og passe betre inn kvar som helst i landet dersom du har lært litt nynorsk. Uansett om du blir lærar, sjukepleiar, advokat osv., er det nyttig for både deg og dei du jobbar med om begge partar kan omgåast med begge skriftspråka.

I tillegg blir spørsmålet tatt opp om kva som skal prioriterast når lese- og skriveferdigheitene blant unge er under press. Å lære færre språk er ikkje løysinga på dette. Ein studie frå NTNU i 2012 viste at folk som skriv nynorsk ofte, er flinkare i bokmål enn dei som skriv lite nynorsk. Andre studiar viser at elevar med nynorsk som hovudmål også får høgare karakter i språkfag generelt enn elevar som berre møter nynorsk som sidemål. Det er ingenting som tyder på at du blir mest stødig i bokmål viss det er det einaste språket du konsentrerer deg om. At elevar blir kjende med språkleg variasjon, er ekstra relevant i ei tid med mykje fordummande KI-bruk.

Vi i Norsk Målungdom ønskjer at elevar skal bli eksponerte for nynorsk tidleg – lenge før vi blir testa i å skrive det. Det er for dårleg eksponering som gjer at mange elevar i Trøndelag ikkje meistrar nynorsk. Om vi endrar dette, blir elevane gode i heile norsk, og ikkje berre halve norsk.