Herold

Om Vestland fylkeskommune meiner alvor med kampen mot fråfall, må dei slutta å beint fram ofre elevane si framtid for å spare småpengar.

Innsendaren av dette innlegget er forelder til ein elev som vart råka av nedskjæringane ved Knarvik vgs i fjor. Avisa kjenner identiteten til innsendaren, som er anonymisert av omsyn til eleven.

Vestland fylkeskommune snakkar varmt om kor viktig det er å kjempa mot fråfall. Men kva hjelper det med glansa brosjyrar når den politiske røyndomen er at ein riv grunnmuren vekk under ungdommen vår? No står Knarvik vidaregåande skule igjen for tur, og eg kjenner på ei djup fortviling og raseri over hykleriet.

Me veit at trivsel er sjølve føresetnaden for læring. Ingen kan prestera i eit klasserom om dei manglar overskot.

Å måtta stå opp fleire timar før venene sine, berre for å leggja ut på ein lang reiseveg med kanskje tre bussbyte kvar veg, er ikkje akkurat ei vitaminpille for motivasjonen. Når fylkespolitikarane svingar sparekniven over klassar ved Knarvik vgs, fjernar dei samstundes det overskotet ungdommen treng for å lukkast.

Det greske ordet for hyklar er hypokritēs, som opphavleg betydde ein skodespelar som bar ei maske. Det er ei skildring som passar skremmande godt på fylkespolitikarane i Vestland. Bak maska av omsorg for «gjennomføring» og «psykisk helse», spelar dei eit spel med eit falskt reknestykke. Det er ei total sjølvmotseiing når ein frå politisk hald meiner at norsk ungdom brukar for lang tid på utdanninga si, samstundes som fylket sine handlingar skaper usikkerheit og hindringar som gjer det vanskelegare å fullføre.

Dei kuttar i studiespesialisering – den rimelegaste linja fylket driftar. Men denne innsparinga er ein illusjon. Forskning viser ein tydeleg samanheng mellom manglande trivsel og risiko for at ungdom fell permanent utanfor. Når ein elev mister skulefellesskapet sitt, aukar risikoen for langvarige psykiske plager og utanforskap.

Rekninga for dette forsvinn ikkje; ho blir berre flytta frå fylket sitt budsjett over på til dømes Nav og helsevesenet.

Den nye vidaregåande skulen eleven får plass på, må også ofte bruke meir ressursar for å prøve å få eleven gjennom skuleåret. Det er dårleg økonomistyring å spare småpengar på skuleplassar i dag, når prisen for utenforskap er så enormt mykje høgare i morgon.

Som foreldre ser me ein skremmande røyndom: Det er i praksis inga hjelp å få før det går skikkeleg gale. Me møter stengde dører frå september til april, medan systemet ser på at ungdommen blir matt og fell utanfor. På toppen av dette må elevane gå heile våren og sommaren i uvisse. Fylket påfører dei ein brutal klump i magen i månader, der dei ikkje eingong veit kor dei skal møta opp i august.

Denne unødige uroa og usikkerheita er det motsette av å byggja opp ein elev til læring. Dette råkar ikkje berre eleven; det påverkar heile familien. Når ein ungdom i verste fall mistar framtidshåpet, blir det ei tung bør å bera for alle i heimen.

Ein må undrast på om politikarane bak maskene hugsar korleis det var å vera ung. Det er lett å sitja i ein møtesal og snakka om «effektivisering», men det er våre ungdommar, og deira familiar, som må bera børa av dykkar val.

Om Vestland fylkeskommune meiner alvor med kampen mot fråfall, må dei slutta å beint fram ofre elevane si framtid for å spare småpengar. Det finst nok av andre gigantiske pengesluk dei kan vende merksemda si mot. Lat klassane ved Knarvik bestå – for utan trivsel, vener og ein kvardag som går i hop, visnar lysta til å lære.

Helsing ein forelder med erfaring frå fjoråret si nedskjæring.